Kiến Thức Chung

Soạn bài À ơi tay mẹ sgk Ngữ Văn 6 tập 1 Cánh Diều

Hướng dẫn soạn Bài 2. Thơ. Nội dung bài Soạn bài À ơi tay mẹ sgk Ngữ Văn 6 tập 1 Cánh Diều giúp các em học sinh học tốt môn ngữ văn 6, rèn luyện kĩ năng viết các kiểu văn bản: tự sự, miêu tả, biểu cảm, thuyết minh, nghị luận và nhật dụng.


1. Chuẩn bị


Câu hỏi trang 37 38 Ngữ Văn 6 tập 1 Cánh Diều

– Xem lại phần Kiến thức ngữ văn để vận dụng vào đọc hiểu bài thơ này.

– Khi đọc bài thơ lục bát, các em cần chú ý:

+ Bài thơ có được chia khổ không? Gồm bao nhiêu khổ? Mỗi khổ có bao nhiêu dòng? Vần trong bài thơ được gieo như thế nào? Các dòng thơ được ngắt nhịp ra sao?

+ Bài thơ viết về ai và về điều gì?

+ Bài thơ sử dụng các biện pháp nghệ thuật nào? Từ ngữ trong bài thơ có gì độc đáo? Việc sử dụng các từ ngữ và biện pháp nghệ thuật đó đem lại tác dụng ra sao?

+ Ai là người đang bày tỏ cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ trong bài thơ? Người đó bày tỏ cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ gì?

– Đọc trước văn bản À ơi tay mẹ; tìm hiểu thêm về tác giả Bình Nguyên.

– Em đã lần nào nghe bà hoặc mẹ ru chưa? Hãy chia sẻ cảm nhận của em về lời ru ấy.

Trả lời:

– Khi đọc bài thơ:

+ Bài thơ được chia làm 6 khổ:

Khổ 1: 2 dòng.

Khổ 2,3,4: 4 dòng.

Khổ 5: 2 dòng.

Khổ 6: 4 dòng.

Cách gieo vần:

Ở khổ 2 dòng: chữ thứ 6 của dòng đầu sẽ vần với chữ thứ 6 dòng sau (sa – qua, mầu – dầu).

Ở khổ 4 dòng: Chữ thứ 6 của dòng 6 câu sẽ vẫn với chữ thứ 6 dòng 8 câu (dàng – vàng, tròn còn, đời – trời -mòn – còn, thu – mù,…); Chữ thứ 8 của dòng 8 câu sẽ vần với chữ thứ 6 dòng 6 câu (ngon – tròn, con – non, cây – đầy,…)

Cách ngắt nhịp: Các em có thể ngắt theo nhịp 4/2, 4/4.

+ Bài thơ về mẹ và về sự hi sinh của mẹ dành cho con.

+ Bài thơ sử dụng biện pháp nghệ thuật:

• Điệp ngữ: ” bàn tay”, ” à ơi này cái”,” ru cho”.

• Biện pháp nhân hóa: “cái trăng vàng ngủ ngon”, “cái trăng tròn nằm nôi”.

• Biện pháp ẩn dụ: bàn tay mẹ ẩn dụ cho tình yêu thương bao la.

Từ ngữ trong bài thơ nhẹ nhàng, sâu lắng, chan chứa cảm xúc yêu thương.

⇒ Tác dụng: Khiến bài thơ mang âm điệu nhẹ nhàng tựa lời hát ru, giàu hình ảnh, mang tính biểu tượng cao, thể hiện tình cảm chứa chan thắm thiết của mẹ dành cho con.

+ Người mẹ là người đang bày tỏ cảm xúc tình cảm trong bài, mong con ngủ ngoan đồng thời cũng mong con biết được tình yêu thương, sự hi sinh của mẹ dành cho con.

– Bình Nguyên: Tên thật là Nguyễn Đăng Hào, sinh ngày 25 tháng 1 năm 1959. Quê quán xã Ninh Phúc, Tp Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình. Ông vừa là nhà thơ vừa là Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam. Hiện nay tác giả Bình Nguyên đang làm Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Ninh Bình. Nhà thơ của cố đô Hoa Lư này đã nhận tới hai giải “Thơ lục bát” (Giải A-2003; Giải Ba-2010) trên báo Văn Nghệ.

– Thời còn nhỏ, em đã được bà ru ngủ bằng lời ru:

Con cò mà đi ăn đêm
Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao
Ông ơi ông vớt tôi nao
Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng
Có xáo thì xáo nước trong
Đừng xáo nước đục đau lòng cò con

Khi lớn lên nhớ lại lời bài hát ru em hiểu được ý nghĩa trong đó → thương yêu kính phục những người nông dân Việt Nam cần cù, chất phác, chịu thương, chịu khó ⇒ Tự hào, tự cảm thấy mình may mắn vì được lớn lên trong lời hát ru đậm chất dân tộc của bà, của mẹ.


2. Đọc hiểu


Câu hỏi trang 38 Ngữ Văn 6 tập 1 Cánh Diều

Nhan đề và tranh minh họa gợi cho em cảm nhận gì?

Trả lời:

Nhan đề và tranh minh họa gợi cho em về tình mẹ. Bức tranh và nhan đề nổi bật với đôi tay dịu dàng, ấm áp đầy yêu thương của mẹ dành cho con.


Câu hỏi trang 38 Ngữ Văn 6 tập 1 Cánh Diều

Chú ý các biện pháp tu từ, cách gieo vần và ngắt nhịp trong bài thơ.

Trả lời:

– Biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong bài thơ:

+ Biện pháp nhân hóa cái trăng còn nằm nôi, đời nín cái đau,…

+ Biện pháp ẩn dụ bàn tay mẹ; trăng, Mặt Trời,…

– Cách gieo vần trong bài thơ: Tiếng thứ sáu của dòng lục gieo vần xuống tiếng thứ sáu của dòng bát, tiếng thứ tám của dòng bát gieo vần xuống tiếng thứ sau của dòng lục tiếp theo. (sa – qua; màng – dàng – vàng; ngon – tròn – còn; nôi – đời – Trời; con – mòn – còn; ru – thu – mù; cây – đầy – ngày; nhau – mầu – dầu; thôi – bồi – ngồi; khâu – đau – câu)

– Các dòng ngắt nhịp chẵn 4/2 hoặc 4/4.


Câu hỏi trang 39 Ngữ Văn 6 tập 1 Cánh Diều

Hãy chú ý các phép nhiệm mầu từ tay mẹ thể hiện trong các khổ thơ như thế nào.

Trả lời:

Phép nhiệm màu từ tay mẹ chắt chiu từ những dãi dầu, sương gió, vất vả trong cuộc đời mẹ. Cả đời mẹ dành trọn cho con, lam lũ sớm khuya và bảo vệ con trước những khó khăn của cuộc đời, chỉ mong con có cuộc sống hạnh phúc.


Câu hỏi trang 39 Ngữ Văn 6 tập 1 Cánh Diều

Những từ ngữ nào được lặp lại nhiều lần trong bài thơ?

Trả lời:

Những từ ngữ được lặp lại nhiều:  ” bàn tay”, ” à ơi này cái”,” ru cho”.


TRẢ LỜI CÂU HỎI


Câu 1 trang 39 Ngữ Văn 6 tập 1 Cánh Diều

Tìm hình ảnh, chỉ tiết thể hiện “phép nhiệm mầu” của bàn tay mẹ. Những dòng thơ nào nói lên đức hi sinh của người mẹ?

Trả lời:

– Những hình ảnh chi tiết thể hiện phép màu từ tay mẹ:

+ Bàn tay mẹ – chắn mưa.

+ Bàn tay mẹ – chặn bão.

+ Bàn tay mẹ – thức một đời, dù bể cạn đá mòn vẫn còn hát ru

– Những dòng thơ nói lên đức hi sinh của mẹ:

Bàn tay mẹ chắn mưa sa
Bàn tay mẹ chặn bão qua mùa màng
Bàn tay mẹ thức một đời
Mai sau bề cạn non mòn
À ơi tay mẹ vẫn còn hát ru
Bàn tay mang phép nhiệm màu
Chắt chiu từ những dãi dầu đấy thôi


Câu 2 trang 39 Ngữ Văn 6 tập 1 Cánh Diều

Em nhỏ trong bài thơ được gọi bằng những từ ngữ nào? Cách gọi đó nói lên điều gì về tình cảm mẹ dành cho con?

Trả lời:

Em nhỏ trong bài thơ được gọi bằng: cái trăng vàng, cái trăng tròn, cái trăng, cái mặt trời, cái khuyết.


Câu 3 trang 39 Ngữ Văn 6 tập 1 Cánh Diều

Trong bài thơ, cụm từ “à ơi” được lặp lại nhiều lần. Hãy phân tích tác dụng của sự lặp lại ấy.

Trả lời:

À ơi được lặp lại nhiều lần có tác dụng:

– Tăng tính nhịp điệu cho lời thơ.

– Khiến câu thơ mang âm điệu lời ru, gần gũi với văn học dân gian.

– Thể hiện tình cảm dịu dàng, trìu mến của mẹ dành cho con.


Câu 4 trang 39 Ngữ Văn 6 tập 1 Cánh Diều

“Bàn tay mang phép nhiệm mầu / Chắt chịu từ những dãi dầu đấy thôi.” Em có đồng ý với tác giả không? Vì sao?

Trả lời:

– Em đồng ý với tác giả.

– Bởi cả đời mẹ vất vả vì con, lam lũ nhọc nhằn chịu mọi đắng cay, nguyện hi sinh cả cuộc đời để cho con có cuộc sống tốt đẹp. Chính vì thế nói rằng đôi bàn tay mẹ đã chịu những dãi dầu nắng mưa là đúng.


Câu 5 trang 39 Ngữ Văn 6 tập 1 Cánh Diều

Hình ảnh “bàn tay mẹ” trong bài thơ tượng trưng cho điều gì?

Trả lời:

Hình ảnh “bàn tay mẹ” trong bài thơ tượng trưng cho tình yêu thương bao la vô bờ bến của người mẹ dành cho con.


Câu 6 trang 39 Ngữ Văn 6 tập 1 Cánh Diều

Em thích khổ thơ nào nhất trong bài thơ? Vì sao?

Trả lời:

Em thích khổ thơ cuối. Khổ thơ này nói về tình cảm bao la của mẹ và cường điệu hóa lời ru. Lời ru tha thiết, xuất phát từ tình yêu thương lại có thể xua tan đi tất cả những bão giông của cuộc đời để cho con một cuộc sống bình yên nhất. Đó chính là sự hi sinh cao cả của người mẹ.

Hoặc:

Em thích nhất khổ thơ thứ hai, vì qua đó em thấy được tình cảm yêu thương da diết của người mẹ dành cho đứa con thông qua những tên gọi hết sức chân tình.

Bài trước:

👉 Soạn bài Kiến thức ngữ văn trang 36 sgk Ngữ Văn 6 tập 1 Cánh Diều

Bài tiếp theo:

👉 Soạn bài Về thăm mẹ sgk Ngữ Văn 6 tập 1 Cánh Diều

Trên đây là bài Hướng dẫn Soạn bài À ơi tay mẹ sgk Ngữ Văn 6 tập 1 Cánh Diều đầy đủ, ngắn gọn và dễ hiểu nhất. Chúc các bạn làm bài môn ngữ văn 6 tốt nhất!

“Bài tập nào khó đã có giaibaisgk.com

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Giáo Dục

Xem thêm:   19 Thứ Sau Đây Chỉ Tồn Tại Ở Mỹ

Xem thêm :  Khảo sát về cách hiệp vần trong thơ của tác giả viên nguyệt ái ( khảo sát tập thơ “hôn thầm trong mơ

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button