Kỹ Năng Sống

Bài soạn lớp 9: các phương châm hội thoại (tiếp)

Các phương châm hội thoại (tiếp theo) là phần luyện tập hội thoại em cần lưu ý. Bài soạn dưới đây sẽ giúp em hiểu và nắm chắc kiến thức này hơn

Để nắm chắc kiến thức về các phương châm hội thoại (tiếp theo) cần phải luyện tập thường xuyên. Em có thể tham khảo bài dưới đây để chuẩn bị bài tốt nhất có thể.

I. Phương châm quan hệ

Câu hỏi: Trong tiếng Việt có thành ngữ ông nói gà, bà nói vịt. Thành ngữ này dùng để chỉ tình huống hội thoại như thế nào? Thử tưởng tượng điều gì sẽ xảy ra nếu xuất hiện những tình huống hội thoại như vậy. Qua đó có thể rút ra bài học gì trong giao tiếp?

Trả lời:

– Thành ngữ dùng để chỉ tình huống khi giao tiếp không hiểu ý nhau làm cho cuộc hội thoại bị trật khớp.

– Nếu xuất hiện những tình huống hội thoại như vậy thì hai người nói chuyện với nhau sẽ không hiểu được nhau đang muốn nói gì, làm lạc đề tài giao tiếp.

– Qua đó, rút ra được bài học: Khi giao tiếp phải nói đúng vào đề tài, chủ đề và phải nói đúng vào vấn đề đang bàn bạc.

II. Phương châm cách thức

Câu 1: Trong tiếng Việt có những thành ngữ như: dây cà ra dây muống, lúng búng như ngậm hột thị. Hai thành ngữ này dùng để chỉ những cách nói như thế nào? Những cách nói đó ảnh hưởng đến giao tiếp ra sao? Qua đó có thể rút ra bài học gì trong giao tiếp?

Trả lời:

– Hai thành ngữ , dùng để chỉ những cách nói:

+ : cách nói lan man, dài dòng, không đúng chủ đề giao tiếp.

+ : cách nói không rành mạch, ấp úng.

– Những cách nói này làm cho cuộc giao tiếp không thể truyền tải được đúng nội dung, gây khó khăn cho người nghe, hoặc đối tượng giao tiếp.

– Qua đó có thể rút ra bài học khi giao tiếp cần nói ngắn gọn, đúng trọng tâm vấn đề, nói to, rõ ràng, rành mạch.

Câu 2: Có thể hiểu câu sau đây theo mấy cách? (Chú ý: cách hiểu tùy thuộc vào việc xác định tổ hợp từ ông ấy bổ nghĩa cho từ ngữ nào).

Để người nghe không hiểu lầm, phải nói như thế nào? Như vậy, trong giao tiếp cần phải tuân thủ điều gì?

Trả lời:

Xem thêm :  Những đầu việc nên làm để không lãng phí tuổi trẻ

– Có thể hiểu câu theo hai cách khác nhau là:

+ Tôi đồng ý những nhận định mà ông ấy bàn về các truyện ngắn khác.

+ Tôi đồng ý với những nhận định về tác phẩm của ông ấy viết.

– Để người nghe không hiểu lầm, người nói cần chọn những từ ngữ dễ hiểu, rõ ràng hơn.

+ Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấy về các tác phẩm truyện ngắn.

+ Tôi đồng ý với những nhận định về truyện ngắn của ông ấy mới xuất bản.

– Như vậy, trong giao tiếp cần phải tuân thủ việc nói trọn vẹn từ ngữ, không được nói mập mờ gây khó hiểu.

III. Phương châm lịch sự

Câu hỏi: Đọc truyện sau và trả lời câu hỏi:

NGƯỜI ĂN XIN

(Theo Tuốc-ghê-nhép)

Vì sao người ăn xin và cậu bé trong truyện đều cảm thấy mình đã nhận được từ người kia một cái gì đó? Có thể rút ra bài học gì từ câu chuyện này?

Trả lời:

– Người ăn xin và cậu bé trong truyện đều cảm thấy mình đã nhận được từ người kia một cái gì đó vì:

+ Cậu bé không tỏ vẻ khinh thường, miệt thị với những người có cuộc sống cơ cực như ông lão, thay vào đó lại đồng cảm, yêu thương.

+ Ông lão thì nhận được sự đồng cảm, tôn trọng từ cậu bé.

– Từ câu chuyện này, có thể rút ra bài học là: Trong những cuộc giao tiếp, chúng ta cần ăn nói lịch sự, tế nhị, phù hợp với hoàn cảnh.

IV. Luyện tập Các phương châm hội thoại (tiếp theo)

Câu 1: Trong kho tàng tục ngữ, ca dao Việt Nam có nhiều câu như:

a)

b)

c)

Qua những câu tục ngữ, ca dao đó, cha ông khuyên dạy chúng ta điều gì? Hãy tìm thêm một số câu tục ngữ, ca dao có nội dung tương tự.

Trả lời:

– Qua những câu tục ngữ, ca dao đó, cha ông khuyên dạy chúng ta phải ứng xử một cách tế nhị, lịch sự khi giao tiếp.

+ : câu nói lịch sự, nhã nhặn còn đáng giá hơn vậy chất.

: Lời nói nhẹ nhàng, tế nhị sẽ gắn kết người với người.

+ : Những con người lịch sự cần biết cách ăn nói cho dễ nghe.

– Một số câu tục ngữ, ca dao có nội dung tương tự:

+

+

Câu 2: Phép tu từ từ vựng nào đã học (so sánh, ẩn dụ, nhân hóa, hoán dụ, điệp ngữ, nói quá, nói giảm nói tránh) có liên quan trực tiếp đến phương châm hội thoại lịch sự? Cho ví dụ.

Trả lời:

– Các phép tu từ từ vựng đã học có liên quan trực tiếp đến phương châm hội thoại lịch sự là: nói giảm nói tránh.

Xem thêm :  Quan sát cử chỉ của người khác giúp bạn giao tiếp tốt hơn

– Ví dụ:

+ Bác Hồ đã ra đi mãi mãi => Sử dụng nói giảm nói tránh thay cho để thể hiện sự đau thương, lòng kính trọng dành cho vị lãnh tụ vĩ đại. Nếu sử dụng các từ sẽ không mang ý nghĩa trang nghiêm, thành kính. Đồng thời làm gia tăng nỗi đau, nỗi mất mát khi bác đã mãi ra đi.

+ Bạn An là người khuyết tật => Sử dụng nói giảm nói tránh  thay cho để thể hiện sự tôn trọng đối tượng được nhắc đến. Nếu sử dụng các từ khác sẽ mang tính xúc phạm, gây tổn thương đến đối tượng. 

Đây là một trong Các phương châm hội thoại (tiếp theo) vận dụng rất nhiều trong sinh hoạt. Em cần lưu ý.

Câu 3: Chọn từ ngữ thích hợp với mỗi chỗ trống.

a)

b)

c)

d)

e)

(nói móc, nói ra đầu ra đũa, nói leo, nói mát, nói hớt)

Cho biết mỗi từ ngữ trên chỉ cách nói liên quan đến phương châm hội thoại nào.

Trả lời:

– Chọn từ thích hợp vào chỗ trống:

a) nói ra đầu ra đũa

b) nói móc

c) nói hớt

d) nói leo

e) nói mát

– Mỗi từ ngữ trên chỉ cách nói liên quan đến phương châm cách thức và phương châm lịch sự.

Câu 4: Vận dụng những phương châm hội thoại đã học để giải thích vì sao người nói đôi khi phải dùng những cách nói như:

a)

b)

c)

Trả lời:

– Người nói đôi khi phải dùng những cách nói như sau vì:

a) : Cách thông báo người giao tiếp đang vi phạm phương châm lịch sự.

b) : Cách bày tỏ muốn hỏi về một chủ đề khác mà không làm cho người đối diện hiểu lầm bản thân vi phạm phương châm quan hệ.

c) : Cách thông báo nhẹ nhàng, tránh làm người đối diện mất bình tượng và giúp bản thân không vi phạm phương châm lịch sự.

Câu 5: Giải thích nghĩa của các thành ngữ sau và cho biết mỗi thành ngữ liên quan đến phương châm hội thoại nào: nói băm nói bổ; nói như đấm vào tai; điều nặng tiếng nhẹ; nửa úp nửa mở; mồm loa mép giải; đánh trống lảng; nói như dùi đục chấm mắm cáy.

Trả lời:

– Giải thích nghĩa của cách thành ngữ và cho biết chúng thuộc phương châm hội thoại nào:

+ : nói xỉa xói, thô bạo, nóng nảy => Phương châm lịch sự.

+ : nói những điều khó nghe => Phương châm lịch sự.

+ : nói kiểu trách móc, nặng lời => Phương châm lịch sự.

Xem thêm :  Bài thơ: đồng chí (chính hữu)

+ : nói mập mờ, không rõ ràng => Phương châm cách thức.

+ : nói nhiều, nói chen vào lời người khác => Phương châm lịch sự.

+ : nói né tránh, vòng vo chủ đề đang bàn => Phương châm quan hệ.

+ : ăn nói khó nghe, khó ngửi => Phương châm lịch sự.

Trên đây là bài tham khảo nội dung Các phương châm hội thoại (tiếp theo). Em cần luyện tập thường xuyên để có thể sử dụng thành thạo. Từ đó đưa vào vận dụng trong làm văn cũng như đời sống.


Các phương châm hội thoại – Ngữ văn 9 – Cô Phạm Lan Anh (HAY NHẤT)


? Đăng ký khóa học của thầy cô VietJack giá từ 250k tại: https://bit.ly/30CPP9X.
?Tải app VietJack để xem các bài giảng khác của thầy cô. Link tải: https://vietjack.onelink.me/hJSB/30701ef0
☎️ Hotline hỗ trợ: 084 283 4585
Ngữ văn 9 Các phương châm hội thoại
Các phương châm hội thoại là bài học hay trong chương trình Ngữ văn 9. Video bài giảng này, cô sẽ giúp các em nắm vững được kiến thức trọng tâm bài học. Qua đó, cô cùng các em rút ra được nội dung bài đọc và giá trị nghệ thuật của tác phẩm.Từ đó, các em cảm nhận và rút ra nhận xét gì qua tác phẩm. Chú ý theo dõi bài giảng của cô nhé !
Đăng kí mua khóa học của cô tại: https://m.me/hoc.cung.vietjack
Học trực tuyến tại: https://khoahoc.vietjack.com/
Fanpage: https://www.facebook.com/hoc.cung.vietjack/
vietjack, nguvan9, cacphuongchamhoithoai
▶ Danh sách các bài học môn Ngữ Văn 9 Cô Phạm Lan Anh:
https://www.youtube.com/playlist?list=PL5q2T2FxzK7Xmux8DJ4ZBtcXoNcWzRH5
▶ Danh sách các bài học môn Toán học 9 Cô Nguyễn Thu Hà:
https://www.youtube.com/playlist?list=PL5q2T2FxzK7VJEQ25gKtpc3EOjfxDYDyT
▶ Danh sách các bài học môn Toán học 9 Thầy Đinh Trường Giang:
https://www.youtube.com/playlist?list=PL5q2T2FxzK7VbfDLA58MmDyT5sMWq_1Wk
▶ Danh sách các bài học môn Địa lý 9 Cô Nguyễn Thị Hằng:
https://www.youtube.com/playlist?list=PL5q2T2FxzK7W8ZMc78d9uhaxz9fWuJww_
▶ Danh sách các bài học môn Sinh học 9 Cô Đỗ Chuyên:
https://www.youtube.com/playlist?list=PL5q2T2FxzK7WEwIKc548fCxYWIhQhoTXy
▶ Danh sách các bài học môn Tiếng anh 9 Cô Phạm Thị Hồng Linh:
https://www.youtube.com/playlist?list=PL5q2T2FxzK7Vy5uT6ZlHtfhsb7FSx7JIi
▶ Danh sách các bài học môn Vật lý 9 Cô Lê Minh Phương:
https://www.youtube.com/playlist?list=PL5q2T2FxzK7W6wjXWKbhViVzp8KYYaOOh
▶ Danh sách các bài học môn Ngữ văn 9 Cô Nguyễn Dung:
https://www.youtube.com/playlist?list=PL5q2T2FxzK7XQbH4Y7y2oKitxPLdumJsG
▶ Danh sách các bài học môn Ngữ văn 9 Cô Nguyễn Ngọc Anh:
https://www.youtube.com/playlist?list=PL5q2T2FxzK7VK57bTSU8DHSoJkdtQfE
▶ Danh sách các bài học môn Toán học 9 Cô Phạm Thị Huệ Chi:
https://www.youtube.com/playlist?list=PL5q2T2FxzK7XCAc50Mt24i3iKwfyHSOW2
▶ Danh sách các bài học môn Toán học 9 Cô Vương Thị Hạnh:
https://www.youtube.com/playlist?list=PL5q2T2FxzK7VJmCOho_xbeGJth0COVhyD
▶ Danh sách các bài học môn Hóa học 9 Cô Phạm Huyền:
https://www.youtube.com/playlist?list=PL5q2T2FxzK7Xrg5NeAo8cijMLy2ef_GAv
▶ Danh sách các bài học Ôn thi vào 10 môn Toán Cô Vương Thị Hạnh:
https://www.youtube.com/playlist?list=PL5q2T2FxzK7V7nT3962l1VXkp16VhR

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Kỹ Năng Sống
Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Kỹ Năng Sống

Related Articles

Back to top button